Un proxecto da UVigo estuda as quenllas e raias das Cíes para a mellora da conservación destas especies

Especies de elasmobranquios costeiros como a raia mosaico (Raja undulata) ou o melgacho (Scyliorhinus canicula) centran desde o ano 2019 os estudos de investigadores e investigadoras do grupo Inmare do IIM-CSIC, do Centro de Investigación Mariña da Universidade de Vigo, do Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia e do Cetmar, ao abeiro de diversos proxectos nacionais e internacionais. O traballo deste grupo de investigadores e investigadoras galegas está a achegar información importante para entender o papel do parque nacional na ecoloxía espacial de quenllas e raias que habitan nas súas augas e que resulta crucial para o deseño de ferramentas de xestión e conservación axeitadas para este grupo taxonómico, especialmente vulnerable.

No último traballo publicado como resultado das investigacións, nas que por parte do CIM-UVigo participa a investigadora de predoutoramento Paula Daban Losada, integrante do grupo de Ecoloxía e Bioloxía Animal, repórtase a existencia de dimorfismo sexual no uso do espazo e dos recursos: as femias que pasan menos tempo dentro dos límites do parque presentan unha amplitude de nicho isotópico maior en comparación co resto de exemplares da poboación. “Estes resultados botan luz sobre o papel do parque na conectividade ecolóxica das especies de elasmobranquios das nosas costas; pero aínda quedan moitos interrogantes sen resposta”, explica Alexandre Alonso, investigador principal do proxecto Conectee do IIM-CSIC. Precisamente, este proxecto de investigación permitiulle ao equipo ampliar a súa rede de receptores acústicos ao resto das illas que compoñen o parque e zonas adxacentes, para ter unha imaxe máis completa dos patróns de movemento da comunidade de elasmobranquios que habitan nas súas augas. “Ademais, o proxecto compleméntase con mostraxes de xenética co obxectivo de identificar diferentes unidades poboacionais asociadas aos seus patróns de distribución”, indica Alonso.

Másnoticias

El UM26, el monoplaza de competición de la UVigo, arranca la temporada en Austria

24/07/2026

La UVigo ya tiene cubiertas el 90% de las plazas de grado que oferta para el curso 2026/27

23/07/2026

Resultados do estudo

Combinando a telemetría acústica submarina e a análise da composición isotópica, co obxectivo de entender mellor os patróns de movemento da raia mosaico na contorna do parque, o estudo, cuxos resultados se publican na revista Marine Ecology Progress Series, conclúe que “as femias que pasan menos tempo en augas do parque están expostas a unha maior diversidade de recursos e presas de distintos niveis tróficos e/ou que habitan en contornas diferentes”, explican as e os investigadores do CSIC, CIM-UVigo, Cetmar e PN.

Este comportamento favorece unha concectividade ecolóxica a nivel poboacional esencial para manter unha poboación saudable. Neste sentido, as femias menos residentes xogan un papel crucial na conectividade funcional ao facilitar a transferencia de materia e enerxía dentro e fóra do Parque. “Estas investigacións están a ser determinantes para, por unha banda, obter información sobre patróns de uso espacial das raias do parque, que podería ser útil para facer unha suxestión de zonas de especial protección e por outra, é un exemplo claro da utilidade de combinar diferentes ferramentas de investigación dentro dun equipo multidisciplinar, neste caso integrando o uso da telemetría acústica e a análise de isótopos estables para estudar a ecoloxía espacial e o uso de recursos de organismos mariños”, destaca Alexandre Alonso.

Metodoloxía de traballo

Para a realización dos estudos, no arquipélago das illas Cíes instalouse unha rede de telemetría acústica composta por 28 estacións equipadas con receptores acústicos submarinos. Entre os anos 2019 e 2021, capturáronse un total e 98 individuos de Raja undulata, marcáronse cun transmisor acústico e tomóuselles unha mostra de aleta para a análise de isótopos estables de carbono e nitróxeno.

O estudo estivo financiado polos proxectos Tac, Destac e Igentac coa colaboración da Fundación Biodiversidad, do Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico (Goberno de España), a través do programa Pleamar, cofinanciado polo Fondo Europeo Marítimo e de Pesca (FEMP).